نگاهی روان‌شناختی به چالش‌های فرزندپروری

اگر به دنبال فیلمی درباره فرزندپروری هستید که فقط یک داستان خانوادگی ساده نباشد و بتواند چالش‌های واقعی والد شدن را هم نشان دهد، «خانواده فوری» یا «Instant Family» انتخاب مناسبی است.

این فیلم محصول سال ۲۰۱۸ به کارگردانی شان اندرس است و مارک والبرگ، رز بایرن و ایزابلا مرسد در آن بازی می‌کنند. «خانواده فوری» در ژانر کمدی-درام ساخته شده و داستان زوجی را روایت می‌کند که تصمیم می‌گیرند از طریق فرزندخواندگی سرپرستی یک کودک را بر عهده بگیرند، اما در نهایت با سه خواهر و برادر روبه‌رو می‌شوند و زندگی‌شان ناگهان وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت می‌شود.

خلاصه داستان فیلم خانواده فوری

پیت و الی زوجی هستند که تصمیم می‌گیرند خانواده خود را تشکیل دهند. آن‌ها ابتدا تصور می‌کنند می‌توانند سرپرستی یک کودک را بر عهده بگیرند، اما در جریان آشنایی با کودکان تحت سرپرستی، با لیزی، نوجوان ۱۵ ساله، و دو خواهر و برادر کوچک‌تر او آشنا می‌شوند.

آن‌ها تصمیم می‌گیرند هر سه کودک را به خانه خود بیاورند.

از اینجا، چالش اصلی شروع می‌شود.

پیت و الی تجربه زیادی در فرزندپروری ندارند و ناگهان باید با سه کودک در سنین متفاوت و با نیازهای عاطفی متفاوت زندگی کنند. لیزی یک نوجوان است و نسبت به والدین جدید خود مقاومت نشان می‌دهد. خوان، کودک حساس‌تری است و لیتا نیز واکنش‌های خاص خودش را دارد.

والدین جدید خیلی زود متوجه می‌شوند که فرزندپروری فقط به فراهم کردن غذا، لباس و خانه امن محدود نمی‌شود؛ بلکه ایجاد اعتماد و رابطه عاطفی با کودک نیز بخش مهمی از این مسیر است.

فرزندپروری همیشه آن چیزی نیست که والدین تصور می‌کنند

یکی از نقاط قوت فیلم «خانواده فوری» این است که فرزندپروری را کاملاً ایده‌آل و بدون مشکل نشان نمی‌دهد.

پیت و الی قرار نیست از همان روز اول والدینی کامل باشند.

آن‌ها اشتباه می‌کنند، خسته می‌شوند، عصبانی می‌شوند و گاهی نمی‌دانند باید در برابر رفتارهای کودکان چه واکنشی نشان دهند.

این بخش از فیلم برای والدین قابل توجه است؛ زیرا در زندگی واقعی نیز هیچ پدر و مادری از ابتدا پاسخ همه موقعیت‌های تربیتی را نمی‌داند.

فرزندپروری یک فرایند یادگیری است.

والد نیز در کنار کودک رشد می‌کند و یاد می‌گیرد چگونه نیازهای عاطفی و رفتاری او را بهتر بشناسد.

پشت رفتارهای کودک را ببینیم

یکی از پیام‌های مهم فیلم این است که رفتار کودک همیشه تمام داستان نیست.

کودکی که پرخاشگر است، همکاری نمی‌کند یا نسبت به والدین جدید مقاومت نشان می‌دهد، ممکن است تجربه‌هایی پشت سر گذاشته باشد که رفتار او را تحت تأثیر قرار داده‌اند.

به همین دلیل، از دید روان‌شناسی بهتر است والد فقط به رفتار ظاهری کودک واکنش نشان ندهد و تلاش کند نیاز یا احساسی را که پشت آن رفتار قرار دارد، بشناسد.

این موضوع در فرزندپروری اهمیت زیادی دارد.

گاهی کودک به جای اینکه بگوید «من می‌ترسم»، پرخاشگری می‌کند.

 به جای گفتن «به تو اعتماد ندارم»، والد را پس می‌زند.

و بعضی اوقات رفتار به ظاهر لجبازانه، می‌تواند واکنشی به ترس، ناامنی یا تجربه‌های قبلی کودک باشد.

رابطه عاطفی چگونه شکل می‌گیرد؟

پیت و الی خیلی زود متوجه می‌شوند که نمی‌توانند فقط با گفتن «ما خانواده تو هستیم» از کودکان انتظار داشته باشند که فوراً به آن‌ها اعتماد کنند.

اعتماد به مرور و از طریق تجربه‌های مکرر شکل می‌گیرد.

کودک باید بارها تجربه کند که والد در کنار او می‌ماند، به حرفش گوش می‌دهد، احساساتش را جدی می‌گیرد و در شرایط دشوار او را رها نمی‌کند.

این موضوع یکی از نکات ارزشمند فیلم برای والدین است:

رابطه عاطفی با کودک با دستور و اجبار ساخته نمی‌شود؛ با تجربه‌های مداوم و احساس امنیت شکل می‌گیرد.

نقش همدلی در فرزندپروری

همدلی یکی از مفاهیمی است که می‌توان هنگام تماشای «خانواده فوری» به آن توجه کرد.

همدلی به معنای تأیید همه رفتارهای کودک نیست.

والد می‌تواند رفتار نامناسب کودک را نپذیرد، اما همچنان احساس او را درک کند.

برای مثال، اگر کودک عصبانی است، والد لازم نیست رفتار پرخاشگرانه او را تأیید کند. اما می‌تواند تلاش کند بفهمد چه چیزی باعث این خشم شده است.

این تفاوت میان «پذیرش احساس» و «پذیرش رفتار» یکی از نکات مهم در فرزندپروری آگاهانه است.

آیا والدین باید همیشه صبور باشند؟

فیلم تصویری واقعی‌تر از والد بودن ارائه می‌دهد.

پیت و الی همیشه صبور نیستند.

آن‌ها در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند که کنترل شرایط برایشان دشوار می‌شود و همین موضوع فیلم را به تجربه واقعی بسیاری از والدین نزدیک می‌کند.

والدین نیز انسان هستند.

خستگی، فشار کاری، نگرانی و مشکلات شخصی می‌توانند روی واکنش والد تأثیر بگذارند.

بنابراین هدف فرزندپروری سالم، تبدیل شدن به یک والد کاملاً بی‌نقص نیست.

مهم‌تر از بی‌نقص بودن، توانایی شناخت اشتباه‌ها، اصلاح رفتار و ترمیم رابطه با کودک است.

فیلم خانواده فوری چه چیزی درباره تربیت کودک به ما یاد می‌دهد؟

“خانواده فوری” را می‌توان از چند زاویه روان‌شناختی بررسی کرد.

این فیلم نشان می‌دهد که:

کودک به احساس امنیت نیاز دارد.

رفتار کودک می‌تواند تحت تأثیر تجربه‌های گذشته او باشد.

اعتماد در رابطه والد و کودک به زمان نیاز دارد.

همدلی یکی از پایه‌های ارتباط سالم با کودک است.

والدین هم در مسیر فرزندپروری نیاز به یادگیری و حمایت دارند.

هر کودک نیازهای عاطفی متفاوتی دارد.

تربیت کودک فقط تعیین قانون و کنترل رفتار نیست.

رابطه عاطفی، پذیرش و احساس تعلق نیز بخش مهمی از والدگری هستند.

چرا تماشای این فیلم برای والدین پیشنهاد می‌شود؟

یکی از دلایل ارزشمند بودن «خانواده فوری» این است که والدگری را به شکل کاملاً ایده‌آل نشان نمی‌دهد.

فیلم در کنار لحظات طنز و سرگرم‌کننده، موقعیت‌هایی را نشان می‌دهد که والدین را با پرسش‌های مهمی روبه‌رو می‌کند:

وقتی کودک با ما همکاری نمی‌کند، چه کنیم؟

آیا باید فقط رفتار کودک را اصلاح کنیم یا علت آن را هم بشناسیم؟

چطور اعتماد کودک را به دست بیاوریم؟

وقتی خودمان خسته و عصبانی هستیم، چطور رفتارمان را مدیریت کنیم؟

چطور به کودک نشان دهیم که احساساتش برای ما اهمیت دارد؟

همین موضوعات باعث می‌شود فیلم علاوه بر جنبه سرگرمی، برای والدینی که به دنبال نگاه متفاوتی به فرزندپروری هستند نیز قابل توجه باشد.

فیلم خانواده فوری برای چه کسانی مناسب است؟

این فیلم می‌تواند برای والدین، زوج‌هایی که قصد فرزندآوری یا فرزندخواندگی دارند و افرادی که به موضوعات روان‌شناسی کودک و خانواده علاقه‌مند هستند، جذاب باشد.

همچنین اگر به فیلم‌هایی درباره رابطه والد و کودک، تربیت کودک، دلبستگی و شکل‌گیری خانواده علاقه دارید، «خانواده فوری» می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.

البته فیلم موضوعات جدی مربوط به فرزندخواندگی و تجربه‌های دشوار کودکان را نیز مطرح می‌کند و همه بخش‌های آن صرفاً طنز و سرگرمی نیست.

اطلاعات فیلم خانواده فوری

نام انگلیسی Instant Family

سال تولید: ۲۰۱۸

کارگردان: شان اندرس

بازیگران: مارک والبرگ، رز بایرن، ایزابلا مرسد، اکتاویا اسپنسر و تیگ نوتارو

ژانر: کمدی، درام

مدت زمان: حدود ۱۱۸ دقیقه

امتیاز IMDb: ۷.۳ از ۱۰

فیلم با الهام از تجربه‌های واقعی کارگردان در زمینه فرزندخواندگی ساخته شده است.

جمع‌بندی

“خانواده فوری” فقط داستان زوجی نیست که سه کودک را به خانه می‌آورند. این فیلم تصویری از مسیر دشوار شکل‌گیری یک خانواده و یادگیری مهارت‌های والدگری ارائه می‌دهد.

فیلم نشان می‌دهد که برای ایجاد رابطه سالم با کودک، محبت به تنهایی کافی نیست. والد باید بتواند کودک را بشناسد، احساسات او را درک کند، برای ایجاد اعتماد زمان بگذارد و در کنار تعیین مرزهای سالم، احساس امنیت و تعلق را نیز برای او فراهم کند.

از نگاه روان‌شناسی، یکی از مهم‌ترین پیام‌های فیلم این است که کودک همیشه رفتار خود را با کلمات توضیح نمی‌دهد. گاهی لازم است والد پشت رفتار کودک را ببیند و به جای واکنش فوری، از خود بپرسد:

“این رفتار چه چیزی درباره نیاز یا احساس کودک به من می‌گوید؟”

اگر به دنبال یک فیلم سرگرم‌کننده و در عین حال قابل تأمل درباره فرزندپروری، رابطه والد و کودک و چالش‌های والد شدن هستید، «خانواده فوری» می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.